#HeroTrucker na ratunek. Powstrzymać krwotok!

Rany i krwotoki pourazowe to jedne z częstszych obrażeń z którymi musimy poradzić sobie w wypadkach komunikacyjnych. Masywne krwotoki są dla nas śmiertelnie niebezpieczne. Skutecznie nieopanowany krwotok doprowadza do wstrząsu, nazywanego wstrząsem hipowolemicznym i w konsekwencji do śmierci. Jak skutecznie pomóc poszkodowanemy z masywnymi krwotokami?

Rodzaje krwotoku.

Przyczyna powstawania krwotoku są najczęściej urazy. Kiedy odnosimy obrażenia na skutek doznanego urazu, np. przerywamy ciągłość skóry i uszkadzamy duże naczynie, którym transportowana jest krew. Mówimy wtedy o krwotoku zewnętrznym. Krwotok zewnętrzny to sytuacja, kiedy krew z uszkodzonego naczynia "wydostaje się" przez ranę, poprzez uszkodzone powłoki skóry na zewnątrz naszego ciała.

 

Krwotok wewnętrzny  to sytuacja odwrotna. Krew np. z uszkodzonego naczynia "wlewa się" do wnętrza naszego organizmy. Krwotok mieszany to sytuacja, kiedy dochodzi do wylweu krwi do naszego organizmu, czyli krwotoku wewnętrznego a krew znajduje ujście poprzez naturalne otwory w naszym ciele - np. nos, jamę ustną itd.

Śmiertelnie niebezpieczny wstrząs krwotoczny.

Wstrząs jest zagrażającą życiu, postacią ostrej niewydolności krążenia powiązaną niewystarczającym zużyciem tlenu przez komórki. Jest to stan, w którym układ krążenia nie dostarcza do tkanek (i ważnych organów) tlenu oraz substancji odżywczych w ilości pokrywającej zapotrzebowanie. We wstrząsie hipowolemicznym dochodzi do zmniejszenia całkowitej objętości krwi, czyli utraty krwi pełnej na skutek np. krwawienia, krwotoku wewnętrznego lub zewnętrznego. Nazywamy go wtedy wstrząsem krwotocznym. Przy utracie około 20-25% krwi krążącej zaczynają sie poważne problemy!

Objawy wstrząsu krwotocznego, to między innymi:

- blada, spocona i tzw. lepka skóra

- przyspieszony oddech

- przyspieszona praca serca - tachykardia

- osłabienie, zawroty głowy

- wzmożone pragnienie

- tzw. mroczki przed oczami

- nudności

- zaburzenia świadomości, niepokój, utrata przytomności, w skrajnych przypadkach NZK (nagłe zatrzymanie krążenia)

Krwotok żylny i tętniczny
Krwotok tętniczny charakteryzuje się tym, że krew najczęściej jest bardziej utlenowana, stąd jej bardziej "jasno-czerwony" kolor w krwotoku tętniczym. Ale nie może być to dla nas żadnym wyznacznikiem. Stopień utlenowania krwi może być naprawdę różny i zależny od wielu czynników, zatem kolor "jasno-czerwony" to pojęcie względne. Krwotok tętniczy może tez objawiać się swego rodzaju "pulsacją" zgodnie z rytmem pracy naszego serca, czyli zgodnie z falą naszego tętna. Może, ale nie musi. Mniejsze tętnice, kiedy zostaną uszkodzone nie dają takich efektów. Zaś duże - np. udowa - jak najbardziej tak.
 
Krwotok żylny jest "nieco spokojniejszy" i łagodniejszy. Łagodniejszy w tym sensie, że nie jest tak gwałtowny a bardziej jednostajny. Przyjęło się w tym podziale mówić, że krew jest nieco ciemniejsza, mniej utlenowana niż ta tętnicza.
Pierwsza pomoc w krwotoku
1. Zawsze dążymy do zatamowania krwawienia w miejscu, w którym ono występuje, a nie do zatrzymania krażenia np. w całej kończynie. Chyba że mamy do czynienia z amputacją lub rozległym zmiażdżeniem.
2. Zabezpieczamy ciała obce, jeżeli znajdują się w ranie. Stabilizujemy je i nigdy ich nie usuwamy. W miarę możliwości opartunek budujemy zatem wokół ciała obcego przy okazji je stabilizując.
3. Wychodzimy z założenia, że każda rana jest raną zakażoną - nie tracimy zatem czasu na wstępne ich odkażanie. W masywnych krwotokach priorytetem, jest ich tamowanie.
4. Ucisk na start w miejscu krwotoku - to najważniejsze co musimy zrobić.
Opatrunek uciskowy. Od lewej: 1. Opatrunek, w tym przypadku chusta trójkątna, przyłożona i dociskana palcami bezpośrednio w miejscu krwawienia. 2. Rolka bandaża przyłożona na opatrunek będzie wywierać miejscowy ucisk. Całość zostanie zawinięta bandażem elastycznym. Źródło: www.gotowidoratowania.pl
Opatrunek uciskowy. Ćwiczenia - tamowanie rozległego krwotoku. Ciało obce w ranie. Opatrunek uciskowy zbudowany z gazy jałowej oraz dodatkowych nierozwiniętych bandaży, które stabilizują ciało obce. Źródło: www.gotowidoratowania.pl

Podstawowa zasada to wywarcie ucisku w miejscu krwotoku. Natychmiast po jego zlokalizowany zaopatrujemy krwotok poprzez bezpośredni ucisk miejscowy lub rozległy. Wykorzystujemy do tego własną dłoń, palec, a nawet i kolano. Najlepszym sposobem jest natychmiastowy ucisk ręką w miejscu krwotoku. Oczywiści z wykorzystaniem gazy i będąc w rękawiczkach. Podpowiadamy, że zawsze warto nakładać dwie pary rękawiczek jednocześnie. Zapewni nam to jeszcze większe bezpieczeństwo oraz zminimalizuje możliwość uszkodzenia rękawiczek. Zatem - bierzemy gazę w dłoń i mocno przyciskamy w miejscu krwotoku.
 
Opatrunek uciskowy. Źródło: www.gotowidoratowania.pl

Następnym etapem jest utworzenie opatrunku uciskowego. Opatrunek taki składa sie z kilku warstw wcześniej nałożonej gazy jałowej. Do tego dokładamy np. rolkę nierozwiniętego bandaża - tak aby wywierała ona ucisk w miejscu krwotoku i całość owijamy bandażem elastycznym. Cały czas uciskamy opatrunek ręką - przez kilka minut, ponieważ celem każdego opatrunku w przypadku krwotoku/krwawienia jest WYTWORZENIE SIĘ SKRZEPU.

Jeżeli opatrunek nadal przekrwawia, dokładamy kolejne warstwy gazy, bandaży itd. Nigdy nie wymieniamy i nie zdejmujemy wcześniej nałożonych warstwa opatrunku - zawsze dokładamy! Jeżeli mamy taką możliwosći środki - stabilizujemy (unieruchamiamy) kończynę z założonym wcześniej opatrunkiem. Zmniejszamy wtedy dolegliwości bólowe oraz w pewnym stopniu samo krwawianie.
Opatrunek uciskowy. Źródło: www.gotowidoratowania.pl
 
Również, jeżeli mamy taką możliwość możemy unieść kończynę co zmniejszy dopływ krwi do rany. Robimy to tylko w przypadku, kiedy poszkodowany nie odczuwa bólu i kiedy mamy taką możliwość. Jeżeli np. ręka jest złamana (złamanie otwarte), zatamowaliśmy krwotok, ustabilizowaliśmy kończynę - rezygnujemy z jej uniesienia (elewacji)
Algorytm postępowania w przypadku krwotoku
1. Oceń bezpieczeństwo
2. Zadbaj o ochronę osobistą - rękawiczki to podstawa! Najlepiej dwie pary
3. Traktuj każdego poszkodowanego jako potencjalnie zakaźnego (wirusowe zapalenie wątroby typu B, C, AIDS)
4. Oceń miejsce zdarzenia, liczbę poszkodowanych, stan
5. Oceń mechanizm urazu, czyli przyczynę obrażeń
6. Podchodząc do poszkodowanego oceń stan świadomości, wiek, płeć, pozycję w jakiej jest, zniekształcenia kończyn, widoczne krwotoki/krwawienia, wygląd skóry, aktywność ruchową poszkodowanego
7. Zorganizuj pomoc
8. Zlokalizuj krwotok
9. Zatamuj krwotok
10. Wezwij pomoc 999/112
11. Zapewnij poszkodowanemu komfort termiczny! Okryj poszkodowanego wielowarstwowo, skorzystaj z ubrań, kocy, itd. Srebrno złota folia NRC nie wystarczy! Powinna być ostatnią z wielu warstw, które okrywają poszkodowanego.
12. Monitoruj poszkodowanego - świadomość, oddech, krwotoki, stan ogólny
13. Wspieraj poszkodowanego - wsparcie psychiczne
14. Oczekuj na Zespół Ratownictwa Medycznego bądź inne służby ratunkowe
 
Szerokości i bezpieczności! Piona!
Autor: Grzegorz Zmuda, Stowarzyszenie GOTOWI DO RATOWANIA